(آخرین سطر گریه)

سلام استاد تهراني! كم و بيش-

دلم آكنده شد از ابر تشويش

بكن ارفاق نمره، وقت تصحيح

"بگو راه خدا دادم به درويش"

سلام استاد ! استاد زبان دان

كلامت بهتر از قند فريمان

دعا كردم كه-چشم دشمنان كور-

الهي سبز باشي توي تهران

سلام استـاد تهراني سـاده

نداري مثل بعضي ها! افاده

اگر نمره بگيرم درس تان را

به مشهد مي روم پاي پياده

شدم امسال دانشجوي ارشد

"زبان"اما سرراهم شده سد

خداوندا چه خاكي بر سر خود –

بريزم كه نگردد نمره ام بد

من از قربانيان انگليسي

كه دارم امتحان انگليسي

تمام ترم، وقتم صرف اين شد:

بفهمم من زبان انگليسي

تو استادي ، پري ، همتا نداري

خداي انگليسي هستي ، آري

ببين آخر براي چند نمره-

برايت مي كنم من پاچه خواري

 كلاس انگليسي گوش تا گوش

نشسته همكلاسي هاي خاموش

شبيه داستان كبك و آن زاغ

زبان مادري هم شد فراموش

شما كه بچه ي تهراني استاد!

زبان خارجي مي داني استاد!

اگر درس شما را بگذرانم

به يادم تا ابد ميماني استاد!

شما هستي شبيه نمره ي بيست

من اما آنكه " I am " را بلد نيست

يكي آخر به من مي گفت اي كاش:

هدف از خواندن درس زبان چيست

شما كه هر سوالي را جوابي

زبان خارجي را فوت آبي

همه ايمان به تو داريم استاد!

شما پيغمبر، اما "بي كتابي"

شما كه قدّ رستم زور داري

هواداران جفت و جور داري

دعايت مي كنم استاد! اگر كه –

مرا از امتحان معذور داري

سؤال امتحاني هست آسان

من اما مانده ام در پاسخ آن

خداوندا دل استاد ما را-

به وقت نمره دادن ، نرم گردان!

شما هستي شبيه "بيست" استاد!

كسي مثل شما؟ نه! نيست استاد

هواي چشمهايم ، آخر ترم –

كمي تا قسمتي ابري ست استاد!

چه زيبا ياد دادي كم كم استاد!

تهي كردي دل ما از غم استاد!

چاخان كردن مرام شاعران است

ولي اين را حقيقت گفتم استاد!

نه ترس از بيهقي نه شاهنامه

دو واحد از زبان كردم اقامه

هنوز اين اول راه است در درس

حـكايت همچنان دارد ادامـه

نه جهلم را چراغي راهبر شد

نه يك ذره حقوقم بيشتر شد

خدا مي داند از تحصيل ارشد

فقط جيب كتم سوراخ تر شد

براي دوست عزيز استادابوالفضل مظهري

1

گفتي عربي را "به زبان ساده"

يك جزوه از آن به دست من افتاده

اما چه كنم كه بي حضورت " لا درك"

هر وقت شما بگويي من آماده

 2

سخت است بدون تو" مبادي "خواندن

بر توسن وحشي عرب ها راندن

يك ترم كلاس رفتم و برگشتم

درد است دو مرتبه همانجا ماندن                                                 

3

نه درس حكيم توس دل  آزار است

نه بيهقي عزيز ما دشوار است

فوليم زبان خارجي را ، اما –

درس عربي هميشه نكبت بار است

4

درس عربي كه ظاهرا سرسري است

دشوارتر از زبان سخت "دري" است

ما جمله به پيشگاهتان تلميذيم

اين واحد ما "مبادي المظهري "(1) است 

# مبادي العربي نام واحد درسي است

براي استاد"بازدار" عزيز

در درس زبان چراغ اين انجمني

مانند شما نديده ام تركمني

آسان شده با تو انگليسي بر من

تو ديكشنري آريان پور مني

 بهمن نشاطي

تو آمدي

رنگ در چشم هاي من ريخت

و دنيا

دفتر نقاشي خدا شد

پيش از تو

نه جنگلي سر سبز بود و

نه دريايي ، آبي ...

                                                                                    بهمن نشاطي

مشک من آهسته تر آهسته تر            تا که برگردد حسینم از سفر

جلوی علم عزاداران گوسفندی را سر می برند و خونش به سمت گودال کوچکی...

 هیچ صدایی نمی شنوم ؛ اشک من آهسته تر...

                                             بهمن نشاطی

                                **************

دوست عزیزم سید محمد هاشمی

صاحب مجموعه ی "هزار خیابان فاصله دارم با او" به جمع وبلاگ نویسان پیوست

شما را به خواندن وبلاگش "مثل چیدن انار" دعوت می کنم

http://hashemi49.blogfa.com/

 نیم نگاهی به

 مجموعه شعر"آبی لبخند"

سروده ی"شاهین رهنما"

تصویرگر:سارا خرامان

گروه سنی:د ، هـ

32صفحه، مصور

ناشر: کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان

سال نشر:1386

آبی لبخند شامل سیزده عنوان شعر است که به غیر از یک شعر که در قالب مثنوی است

بقیه در قالب چهارپاره سروده شد

آنچه می تواندرباره ی تصاویر کتاب گفت این است که با نام کتاب و نوع اشعار همخوانی دارند

یعنی همه ی تصاویردارای زمینه ای به رنگ آبی اند

 همچنین تصویریک فرشته در تمام اشعار دیده می شود که می تواند بیانگر این باشد که خواننده همراه

با فرشته ، شعرها را می خواند

مفاهیم در آبی لبخند:

 ۱-مفاهیم قرآنی:

دوران نوجوانی دوران غرور و سرکشی است و بیشتر نیاز است تا ازمعارف و الهیات با آنها صحبت شود و

رهنما مفاهیم خداشناسی را_ اگرچه به شکل سنتی کوه و جنگل و سبزه و..._ اما شاعرانه و با کلامی

 روان بیان کرده است

 پیش دریای مهربانی تو  

 چقدر قدر و منزلت دارم

باز با این همه گناه بزرگ 

 همچنان خانه در دلت دارم

                                 (قدر تو)

 2- مبارزه با سختی ها و عبور از موانع برای رسیدن به خدا:

 وقت عبور از سنگ ها 

باید رها چون باد بود

مثل نسیمی مهربان     

از قید و بند آزاد بود

                     (عبور)

  3-خدا :

 تو دادی به مردم   

گل و نور و هستی

نبودم ، تو بودی     

نباشم ، تو هستی

               (گل و نور...)

 4- فراموشی غصه ها وبرداشتن فاصله ها:                                     

 با من از رفتن پاییز بگو    

با من از هر که وهرچیز بگو

                            (آبی لبخند)

 5- مرگ و زیستن دوباره:

 ترانه ها نهفته            

میان ریزش برگ

تولدی دوباره ست      

در آشیانه ی مرگ

            (تولدی دوباره)

 6- نگاه عمیق به جهان:

 هر راز هرچند کوچـــــک       

مثل کتابی بزرگ است

هر کشف ، هرچند ساده     

خود انقلابی بزرگ است

                            ( رازها)

 همچنین "از خود گذشتگی ، عاشقانه دیدن جهان ، شادی و سرسبزی و مهربانی ، مادر ، توجه به غم

های دیگران و طبیعت را آیه ای از خداوند دانستن " مضامین دیگر این مجموعه هستند که برای مختصر

شدن ،از آوردن شاهد مثال صرف نظر می کنیم

 مخاطب در آبی لبخند:

 مخاطب در بعضی از شعرها به صورت "تو"ی مشخص جلوه می کند مثل:

 از دوش دلم مادر          

 غم های مرا بردار

       ( دنیای قشنگ)

 تو دادی به مردم             

گل و نو و هستی

         (گل و نور....)

 اما در بیشتر اشعار مخاطب "تو"ی نامشخصی است که می تواند خواننده  این مجموعه باشد:

باغوک ها مهربان باش    

 خرچنگ ها را میازار

                         (راز)

برو یک گوشه ی ساحل بنشین             

   همه ی منظره  را خوب ببین

                        (آبی لبخند)

به دفتر دلت نگاه کن              

 ببین که برگ ها بهاری اند

                 (شبیه جاده ها)

 گاهی هم  حدیث نفس شاعر است:                                              (صفحه سه)

 از برکه بدم می آید 

من جاری آبم ، رودم

                     (رودخانه)

 پیش دریای مهربانی تو

چقدر قدر و منزلت دارم

                           (قدرتو)

آرایه ها:

 بعد از عاطفه ، آرایه های ادبی بیشترین کاربرد را در شعرنوجوان  دارند و" رهنما" نیز از این مهم غافل

نمانده است که به طور گذرا اشاره ای می کنیم

1-استعاره:

 شب قدر است و" آسمان" ابری ست

تر شده شاخه های احساسم

2-کنایه:

 "دل برکنم "از رفتن ها

همصحبت و یارش باشم

3-تشبیه:

 وقت عبور از سنگها

باید رها چون باد بود

4-واج آرایی:

 سکوت ساده ی ساز

ترانه ی قشنگی ست

یا

ترانه ی درختان

سلام سیب و سایه ست

5-تناسب:

 سبز اگر باشد دلت

دوستت دارد بهار

در دلت وا می شود

غنچه های بی شمار

 ۶- اضافه های هنری:                                                

 به نظر نگارنده در بین آرایه های ادبی آنچه بیشتر از همه نمود دارد اضافه های هنری است که شاعر

 می آفریند  و در "آبی لبخند" فراوان شاهد آن هستیم.

 این اضافه هابه شکلهای مختلف آمده است:

 الف) تشبیه بلیغ اضافی :

دریای مهربانی، دفتر دلت ، جنگل عاطفه ، گل خوبی ، مزرعه ی جان

 ب) استعاره ی مکنیه  :

مشت زمین ، دستان بهار ، ترانه ی درختان و..

 ج)کنایه:

آبی کبود

 د)حس آمیزی:

بوی عبور

 خرده گیری:

بعضی از خرده گیری ها به تایپ و چاپ مربوط می شود مثل:

1-نام تصویرگر روی جلد کتاب نیامده است

2- قطع کتاب بیشتر مناسب گروه سنی "د" است تا "هـ"

3- زیر هم نویسی شعر"قدرتو" در ظاهرهنگام تایپ بهم ریخته است

4-عنوان شعر "رازها" فراموش شده است در بالای شعر نوشته شود

دو موردمحتوایی  نیز به نظر می رسد که در بین این همه زیبایی گم است :

1-تکرار مصراع"دوستت دارد بهار" در ابتدا و انتهای شعری به همین نام ضروری به نظر نمی آید و باعث

 ضعف شعر می شود همچنین این اتفاق  در شعر "رازها" افتاده است و بیت"بنگر چه رازی نهفته ست

 در پوست اندازی مار" که در آغاز شعر آمده بود در پایان نیز تکرار شده است

2- در شعر " دنیای قشنگ" ترکیب زیبای"گل خوبی" مناسب بیتی نیست که در آن بکاررفته است

 زیراگرچه بین "خوبی "و"ایمان" تناسب هست امابین"گل"و "کاسه "تناسبی دیده نمی شودو  نمی توان

 گل را در کاسه نشاند بلکه می توان از "بریز" یا"پرکن" استفاده کرد البته بادرست کردن دستوری جمله.

بنشان گل خوبی را

درکاسه ی ایمانم

یک شاخه دعا بنشان

در مزرعه ی جانم

به امید آینده ای پربارتر برای شاعرآبی لبخند

علاقمندان را به خواندن این مجموعه دعوت می کنم

 بهمن نشاطی

سكوت گوسفندان

اشك ابراهيم را درآورده ست:

آه بره ها اگر بگيرد

اين بار از آتش نمرود

 برنمي خيزم.

"بهمن نشاطي"

همیشه بر لبانت خنده باد عشق

دل تو از بهار آکنده باد عشق 

تمام عمر خود را تا همیشه -

دعاکردم خدایا زنده باد عشق

بهارا، تا ابد جانت سلامت

گل دشت و بیابانت سلامت

خزان آمد شکسته شاخه ها را؟

سر سبز درختانت سلامت

       بهمن نشاطی

 فرياد مي كشم

 كوه پير!

 لااقل

 تو

 سمعكت را بگذار!

بهمن نشاطي

هرچه منتظر ماند هیچ روباهی از آنجا رد نشد . پنیر را انداخت:

 پروبالت سیاه رنگ وقشنگ!

 تف به روی هر چی  آدم دروغگوه! بعد از شاخه پر زد و رفت.

بهمن نشاطی

چند روزي است كه از حال خودم بيخبرم

مي نشينم و به عكس تو فقط مي نگرم

ابرهاي همه عالم به دلم خيمه زدند۱

خشك شد خشك همه چشمه ي چشمان ترم

عطر لبخند توام م‍‍ژده ي فروردين بود

تو گذشتي و فروريخت همه برگ و برم

آسمان يا كه قفس آه ندارد فرقي۲

بي تو امشب كه شكسته همه ي بال و پرم

تاب دوري توام نيست اگر مي خواهم ـ

مشتي از خاك مزار تو به منزل ببرم

چشمه ي صاف محبت ! من اگر خاموشم

باز ديدار تو را از همه كس تشنه ترم

خاطرات تو همه حك شده بر دفتر دل

مرگ من باد و مباد آنكه ز يادت ببرم۳

         "بهمن نشاطي"

۱-ابرهاي همه عالم شب و روز در دلم مي گريند(اخوان ثالث)

۲- از دوست شاعرم عليمحمد محمدي

۳-مرگمان باد و مباد آنكه تو را گريه كنيم ( محمدعلي بهمني)

گاهی وقتها لحظه ها یادآور شمیمی ست فراموش نشدنی.

این غزل هم برای من در این شب ها اینچنین است

    چه ذوالفقار به عزم مصاف بردارد

    چه جانماز پی اعتکاف بردارد

   علی حقیقت روزست وهیچ جایزنیست

   که در مقابل شب انعطاف بردارد

   دوسوی این کره هریک قلمروی دارد

    نشد جدایی شان ائتلاف  بردارد

شبیه خواب سحرسطحی ست وزودگذر

   کسی که دست ازاین اختلاف بردارد

  دوباره مثل علی زاده می شوداما

  اگر دومرتبه کعبه شکاف بردارد

   اگر به حرمت مولانبود ممکن بود

  خدا زخلق خود امر طواف بردارد

                   غزلی از علیرضا دهقانیان